พุทธศาสนาในดินแดนล้านนา ได้รับการสืบทอดมาหลายทาง ทั้งจากหริภุญไชย และการรับผ่านมาจากเมืองมอญ รวมทั้งการรับโดยตรงจากลังกาเมื่อพุทธศตวรรษที่ ๑๙ ต่อมาในราวพุทธศตวรรษที่ ๒๐-๒๑ มีการปรับ และสร้างเนื้อหาให้พระพุทธเจ้ามีความเกี่ยวข้องกับดินแดนแถบนี้ ที่เห็นได้ชัดคือ การสร้างตำนานว่าพระพุทธเจ้าเคยเสด็จมายังที่ตั้งเมืองหลายแห่ง รวมทั้งยังกล่าวถึงการประดิษฐาน พระเกศาธาตุ และพระบรมธาตุในเมืองต่างๆ เรียกการเขียนตำนานลักษณะนี้ว่า "ตำนานพระเจ้าเลียบโลก" ซึ่งสาระสำคัญไม่ได้ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงว่าพระพุทธองค์เคยเสด็จมาจริงหรือไม่ แต่อยู่ที่ความต้องการสถาปนาความศักดิ์สิทธิ์ให้แก่ดินแดนแหล่านั้น ให้เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ทางพุทธศาสนานั่นเอง นอกจากนี้"ตำนานจามเทวีวงค์", "ตำนานมูลศาสนา" และ "ชินกาลมาลีปกรณ์" ก็ล้วนแต่มีลักษณะร่วมเหมือนกันคือ เล่าเรื่องราวในประวัติศาสตร์ของล้านนา ที่ย้อนกลับไปถึงสมัยพุทธกาล เพื่อเชื่อมต่อเข้ากับพุทธประวัติและการประกาศศาสนา ทั้งนี้ก็เพื่อสร้างความศักดิ์สิทธิ์แก่เรื่องราวในท้องถิ่นนั่นเอง |
